Göz göre göre işlenen, faili meşhur bir ekolojik cinayet
Bursa, bir zamanlar Evliya Çelebi’nin “Velhasıl sudan ibarettir” dediği, her köşesinden hayat fışkıran o zümrüt şehir… Şimdilerde ise o meşhur türküdeki “sarı sarı liralar” uğruna, “siyah akan derelerin” yasını tutuyor. Ama bu bir kader değil; bu, göz göre göre işlenen, faili meşhur bir ekolojik cinayettir.
Bilimin Çığlığı: Rakamlar Yalan Söylemez
Nilüfer Çayı, Uludağ’ın zirvesinden bir bebek masumiyetiyle doğuyor ancak Marmara Denizi’ne ulaştığında artık bir “su” değil, bir “zehir kokteyli” haline geliyor. Bilimsel veriler, bu utanç tablosunu tüm çıplaklığıyla yüzümüze vuruyor:
Sınıflandırılmış Ölüm: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ve akademik odaların ölçümlerine göre Nilüfer Çayı, su kalitesi açısından 4. Sınıf (En Kirli) kategorisindedir. Bu, suyun içindeki oksijenin bittiği, canlı yaşamının imkânsız hale geldiği “ölü su” demektir.
Ağır Metal Kuşatması: Yapılan analizlerde suyun içinde yasal sınırların kat kat üzerinde Kadmiyum, Kurşun, Bakır ve Krom tespit edilmiştir. Bu metaller sadece suda kalmıyor; Bursa Ovası’ndaki marula, şeftaliye, domatese geçiyor.
Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ): Sanayi tesislerinin arıtmasız deşarjları nedeniyle sudaki kimyasal kirlilik oranı, doğanın kendi kendini temizleme kapasitesinin binlerce kat üzerindedir.
Vicdanın İflası: Gece Yarısı Deşarjları
Peki, aklımız ve vicdanımız bu katliama nasıl izin veriyor? Bir fabrikanın kar marjını artırmak için arıtma tesisini çalıştırmayıp, zehirli atığını gece yarısı gizli borularla dereye salması sadece “yasadışı” bir işlem midir? Hayır, bu bir halk sağlığı saldırısıdır.
Hırsla kazanılan o “sarı liralar”, kirletilen toprağı geri getirebilir mi? Yarın çocuklarımız, Bursa’nın siyah akan derelerinde balık tutamayacaklarını, o topraklarda yetişen meyvelerin zehirli olduğunu öğrendiklerinde yüzümüze nasıl bakacaklar? Bir sanayicinin aylık elektrik faturasından tasarruf etmek için kapattığı arıtma şalteri, bir şehrin geleceğini karanlığa gömüyor.
Yarın Çok Geç: Bizi Bekleyen “Kara” Senaryo
Eğer bu denetimsizlik ve vurdumduymazlık böyle devam ederse, önümüzdeki 10 yıl içinde karşılaşacağımız tablo şudur:
Gıda Güvenliğinin Çöküşü: Bursa Ovası artık “Türkiye’nin Meyve Sepeti” değil, ağır metal deposu olarak anılacak. Toprak geri dönülemez şekilde tuzlanacak ve zehirlenecek.
Susuzluk ve Kanser: Yer altı sularına karışan kimyasallar, içme suyu kaynaklarımızı da tehdit edecek. Bölgedeki onkoloji hastanelerinde yer bulmak imkânsız hale gelecek.
Marmara’nın Sonu: Nilüfer Çayı’nın taşıdığı kirlilik, Marmara Denizi’ndeki müsilajı ve ekolojik ölümü tetiklemeye devam edecek.
Bursalı Olmak Sadece Maça Gitmek Değildir!
Bu yazıyı okuyan her Bursalı, Nilüfer’in siyah aktığı her gün bir parça daha utanmalı. Sivil toplum kuruluşları, akademik odalar ve her şeyden önemlisi biz vatandaşlar; “Önce kalkınma değil, önce yaşam!” demedikçe bu kara düzen değişmeyecek.
Sarı liralar kasanızda kalabilir, ama siyah akan derelerin hesabı mahşere kalmaz; doğa o hesabı bizden bugün, hemen şimdi kesmeye başladı bile.
