Konut ve araç alım satımında “uygun fiyat” adı altında yapılan dolandırıcılık vakaları son dönemde endişe verici bir artış gösterdi. Özellikle sosyal medya platformları, sahte ilanların ve yanıltıcı taktiklerin yeni adresi haline geldi. Alıcılar, cazip görünen ancak gerçek dışı fiyatlarla kandırılarak, “az önce satıldı” gibi ifadelerle daha yüksek bedelli veya sorunlu mülklere yönlendiriliyor.
Bu yeni nesil dolandırıcılık yöntemleri, tüketicilerin hayallerindeki eve veya araca ulaşma umutlarını suistimal ediyor. Sahte ilanlar genellikle piyasa değerinin oldukça altında fiyatlarla yayınlanarak dikkat çekiyor. İletişime geçildiğinde ise “yoğun talep var”, “bir başkasıyla görüşülüyor” gibi bahanelerle alıcılar üzerinde baskı kuruluyor ve hızlı karar vermeleri teşvik ediliyor.
BAKANLIK DENETİMLERİ VE YENİ MECRA
Ticaret Bakanlığı’nın devreye soktuğu Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), ilan sitelerinde kimlik ve yetki doğrulamasını zorunlu kılarak önemli bir adım attı. Bu sistem sayesinde geleneksel ilan platformlarındaki denetimler sıkılaşınca, dolandırıcıların rotasını sosyal medya mecralarına çevirdiği belirtiliyor. Bakanlık, doğrulanmamış ilanlara karşı vatandaşları uyarırken, bu tür paylaşımlara idari yaptırımlar uyguluyor.
Instagram, Facebook ve WhatsApp gibi platformlar, EİDS’in getirdiği denetim boşluğundan faydalanan dolandırıcılar için yeni bir zemin oluşturdu. Burada yayınlanan ilanlar genellikle herhangi bir doğrulama sürecinden geçmediği için, sahtecilik riski daha da artıyor. Bu durum, tüketicilerin sahte profiller ve yanıltıcı içeriklerle karşılaşma olasılığını yükseltiyor.
DOLANDIRICILARIN YENİ TAKTİKLERİ
Dolandırıcılar, “başkası alıyor, acele et” gibi baskı içeren ifadelerle tüketicileri acele ettirerek kapora dolandırıcılığına yönlendiriyor. Alıcılar, cazip görünen fırsatı kaçırmamak adına araştırma yapmadan kapora ödemesi yapabiliyor ve sonrasında ne ilana ne de satıcıya ulaşabiliyor. Bu durum, özellikle acil alım yapmak isteyen veya piyasa koşullarını yeterince bilmeyen kişiler için büyük risk taşıyor.
Gerçekten düşük fiyatlı görünen bazı konut ilanlarının ardında ise farklı riskler yatabiliyor. İskânı alınmamış tapular, yarım kalmış veya ruhsatsız projeler, problemli kiracılar veya ağır fiziki kusurlar gibi sorunlar, alıcıları sonradan büyük maliyetlerle karşı karşıya bırakabiliyor. Bu tür durumlar, “uygun fiyat” algısının arkasındaki gizli maliyetleri ortaya çıkarıyor.
UZMANLARDAN KRİTİK UYARILAR
Gayrimenkul ve araç piyasası uzmanları, vatandaşları gerçekçi olmayan fiyatlara karşı sürekli uyarıyor. “1,5 milyon TL’ye sıfır ev olmaz!” gibi net ifadelerle, piyasa gerçeklerinin göz ardı edilmemesi gerektiği vurgulanıyor. Bir mülkün piyasa değerinin çok altında sunulması, genellikle bir dolandırıcılık veya gizli bir sorunun habercisi olarak değerlendiriliyor.
Tüketicilerin, özellikle sosyal medya üzerinden karşılaştıkları “uygun fiyatlı” ilanlara şüpheyle yaklaşmaları, detaylı araştırma yapmaları ve resmi kanallardan doğrulama talep etmeleri büyük önem taşıyor. Ticaret Bakanlığı’nın uyarıları ve uzman görüşleri ışığında, mağduriyetlerin önüne geçmek için dikkatli ve bilinçli adımlar atılması gerektiği belirtiliyor.
5N 1K
Fiyat dolandırıcılıkları neden artış gösterdi?
Ticaret Bakanlığı'nın Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) uygulamasını başlatmasıyla dolandırıcıların sosyal medya platformlarına yönelmesi ve bu mecralardaki denetimsiz ilanların artması nedeniyle.
Dolandırıcılar hangi taktikleri kullanıyor?
Özellikle piyasa değerinin çok altında 'uygun fiyatlı' ilanlarla alıcıları çekip, 'az önce satıldı' diyerek daha yüksek fiyatlı veya sorunlu mülklere yönlendirme ve kapora dolandırıcılığı gibi taktikler kullanılıyor.
Ticaret Bakanlığı bu duruma karşı ne yapıyor?
Bakanlık, Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) ile ilan sitelerindeki denetimleri artırmış, sosyal medyadaki doğrulanmamış ilanlara karşı vatandaşları uyarmakta ve idari yaptırımlar uygulamaktadır.
