Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından başlatılan kapsamlı ihya çalışmalarıyla Türkiye’de kültürel mirasın korunmasına yönelik adımlar hız kazandı. Afetten etkilenen 11 il genelinde yürütülen saha incelemelerinde 8 binden fazla tescilli kültür varlığı gözden geçirilirken, hasar gören tarihi yapılar ve müzeler aşamalı olarak kent hayatına yeniden kazandırılıyor.
MÜZELER KAPILARINI ZİYARETÇİLERE AÇTI
Bu süreçte öne çıkan ilk büyük adımlardan biri Gaziantep’te atıldı. Deprem sonrası zemin ve taşıyıcı sistem güçlendirmeleri tamamlanan Gaziantep Arkeoloji Müzesi, 14 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla kapılarını yeniden ziyaretçilerine açtı. Benzer bir şekilde Malatya Arkeoloji Müzesi de Kültür Yolu Festivali kapsamında yürütülen restorasyon projeleriyle yenilendi ve sergilenen eser sayısı 925’e çıkarıldı.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı raporlarında yer alan verilere göre, 2023-2025 yılları arasında bölgedeki tarihi dokunun ayağa kaldırılması amacıyla toplam 10,7 milyar liralık bütçe kullanıldığı ifade ediliyor. Bu kaynak, hem müze binalarının rehabilitasyonunda hem de sahadaki anıt eserlerin korunmasında hayati bir rol üstlendi.
ENKAZ ALTINDAN ÇIKAN TARİHİ MOZAİKLER
Koruma ve restorasyon faaliyetlerinin yanı sıra deprem bölgesinde yürütülen altyapı ve temel kazıları, yeni arkeolojik keşiflerin önünü açtı. Özellikle Hatay’ın Antakya ilçesinde enkaz kaldırma ve yeni inşaat süreçlerinde M.S. 5 ve 6. yüzyıla tarihlenen Geç Antik Çağ dönemine ait Grekçe yazıtlı taban mozaikleri tespit edildi. Ayrıca bölgede tonozlu mimari yapıların varlığı belirlenerek acil kurtarma kazıları başlatıldı.
Arkeologlar ve koruma uzmanları gözetiminde sürdürülen bu kurtarma kazılarında, ortaya çıkarılan tescilli eserlerin zarar görmeden belgelenmesi ve muhafaza altına alınması amaçlanıyor. Yeni buluntuların bölgenin antik dönemdeki yerleşim dokusuna dair önemli bilgiler sunduğu değerlendiriliyor.
ULUSLARARASI ÖRGÜTLERDEN DESTEK
Kültürel varlıkların muhafazası sürecinde uluslararası kurumlarla da iş birliği sağlandı. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve çeşitli uluslararası kuruluşlar, hassas eserlerin iklim koşullarından etkilenmemesi için özel iklim korumalı konteynerlar temin etti. Aynı zamanda bölgedeki restorasyon laboratuvarlarının teknik imkanları güçlendirilerek aktif kullanıma uygun hale getirildi.
KÜLTÜREL MİRASIN GELECEĞİ
Afet bölgesindeki tarihi ve kültürel zenginliğin ayağa kaldırılmasına yönelik çalışmaların önümüzdeki dönemde de planlı bir şekilde devam edeceği bildirildi. Uzmanlar, yürütülen projelerin sadece fiziksel yapılara yönelik olmadığını, aynı zamanda bölgenin kültürel hafızasını koruma işlevi gördüğünü vurguluyor.
5N 1K
Gaziantep Arkeoloji Müzesi ne zaman yeniden açıldı?
Gaziantep Arkeoloji Müzesi, deprem sonrası restorasyon ve zemin güçlendirme çalışmalarının tamamlanmasıyla 14 Ağustos 2026'da yeniden ziyarete açılmıştır.
Deprem bölgesindeki kültürel miras için ne kadar bütçe ayrıldı?
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı verilerine göre 2023-2025 döneminde 11 ilde yaklaşık 10,7 milyar TL bütçe harcanmıştır.
Hatay'daki temel kazılarında hangi tarihi eserler bulundu?
Hatay Antakya'daki temel ve enkaz kazılarında M.S. 5-6. yüzyıllara ait Grekçe yazıtlı taban mozaikleri ve tonozlu antik yapılar tespit edilmiştir.
